Welkom op Vlaardingenleest.nl, boekrecensie Verloren taal Een zoektocht naar mijn familie - Bronja Prazdny






Verloren taal: Een zoektocht naar mijn familie

Bronja Prazdny





Geschiedenis van onthechte familie en speurtocht naar eigen identiteit.



In haar boek Verloren taal gaat Bronja Prazdny  op zoek naar informatie over haar familie, maar ook naar haar identiteit. Het resultaat ervan is een ontroerend boek, waarmee je als lezer de reis zelf meemaakt.


Bronja Prazdny is een kind van vluchtelingen die eind jaren zestig uit Tsjechoslowakije in Nederland aankomen en elkaar in Bilthoven ontmoeten op een cursus Nederlands voor anderstaligen. Onder hen de grootouders van Bronja: eerst gevlucht voor de nazi’s, later vlucht opa ook nog voor de communisten.
Bronja zelf is in ons land geboren en getogen. Het vele vluchten heeft in haar familie duidelijk zijn sporen nagelaten. "Wat ik ook niet weet is hoe het voelt om een vluchteling te zijn, om ergens opnieuw te beginnen met achterlating van familie, vrienden en vaderland, met het idee nooit meer terug te (mogen) keren. […] Weet ik wat onvrijheid met een mens doet? Ik weet alleen wat het met een mens doet om voort te komen uit mensen die zijn blootgesteld aan dergelijke geestelijke onderdrukking en actieve vervolging."
Ze heeft het unheimische gevoel dat ze nét even anders dan anderen is, er niet helemaal bij hoort, maar ze begrijpt niet waarom. Steeds vaker vraagt zij zich af wat haar identiteit is. Wordt dit gevoel veroorzaakt door haar achternaam, is het omdat ze er anders uitziet of omdat ze Joods is? Zij weet echter niets over het Jodendom. Ook weet ze nauwelijks iets over haar familie. “Is dat wat vluchten en emigreren (en de nare bijproducten ervan, die misschien wel generaties lang doorwerken) met mensen doet: ervoor zorgen dat familie niet meer voelt als familie?” Om antwoorden te vinden op haar vragen, probeert Bronja samen met haar moeder informatie over haar familie te achterhalen. Dat brengt hen naar Engeland, Israël, Tsjechië en Amerika. Door de nauwgezette en gedetailleerde beschrijving van de gesprekken tussen Bronja en haar moeder, het heldere verslag van hun reizen en het onderzoek in diverse archieven, leef  je als lezer diepgaand mee, en leert, net als Bronja zelf, eerdere generaties van de familie een beetje kennen.
Bronja is als klein meisje tweetalig opgevoed. Als haar ouders scheiden en haar vader het gezin verlaat, weigert de dan driejarige Bronja om verder nog Tsjechisch te spreken. Het Tsjechisch is voor haar een ‘verloren taal’ geworden. Dat breekt haar op als ze in de Tsjechische archieven veel documenten onder ogen krijgt die haar verder kunnen helpen in haar zoektocht. Ook tijdens de reis die ze met haar moeder onderneemt naar Israël, leidt dit tot een gevoel van uitsluiting. Bronja gaat in therapie en daar vindt ze de sleutel tot de ‘verloren taal’.
De auteur beschrijft emoties prachtig. Zeer gevoelig, maar door haar vlotte schrijfstijl zeker niet zwaar. Behalve dat het een prachtig autobiografisch boek is, laat de auteur in Verloren taal zien hoe mensen met een migratieachtergrond - ook van de tweede en derde generatie - zich anders dan anderen kunnen voelen en gedragen.



Bronja Prazdny (1971) woont en werkt in Groningen ais journalist en schrijver. In mei 2015 publiceerde ze het boek Vrouwen met autisme.
Verloren taal is verschenen bij Uitgeverij Nieuw Amsterdam in 2016. Het boek telt - inclusief enkele foto’s uit de privécollectie - 288 pagina’s en kost € 19,99. ISBN: 9789046819944. Ook als E-book te koop..










Waardering:



Boekbespreking door Wies Groeneveld

email mij

Gepubliceerd: 19-05-2017