Welkom op Vlaardingenleest.nl, boekrecensie De levens van Jan Six - Een familiegeschiedenis - Geert Mak






De levens van Jan Six. Een familiegeschiedenis

Geert Mak





Meeslepende tijdreis maakt geschiedenis tastbaar.

De levens van Jan Six, het laatste boek van Geert Mak, is een meeslepende reis door de tijd. Aan de hand van bronnenonderzoek in het omvangrijke familiearchief beschrijft Geert Mak het wel en wee van vele generaties van de familie Six, teruggaand tot de Gouden Eeuw. De familie Six is een invloedrijke familie van kooplieden, burgemeesters, kunstenaars en wetenschappers, die in de zeventiende eeuw vanuit Noord-Frankrijk om godsdienstredenen naar Amsterdam vluchtte. Daar verwierf de familie rijkdom met een lucratieve ververij en lakenhandel. Ze investeerde het geld voornamelijk in grond, landgoederen, huizen en kunst.



“Nu ik al zo lang door deze gangen en kamers loop, de portretten ken als oude vrienden, nu ik hun brieven doorlees, dozen vol, dag na dag, nu beginnen stemmen te klinken. Ik wist dat dit moment zou komen. Ik hoor ze vanaf de muren en vanuit de bibliotheek, fluisterend vaak, soms ook scherp, eentje slist, met zijn gouden kunstgebit uit zeventienhonderd zoveel. Ze kijken mee, ik voel hun blikken, en vanuit het archief op zolder hoor ik hun stemmen, in duizenden brieven en notities.”

Deze eerste zinnen verplaatsen de lezer meteen naar de zeventiende eeuw. Naar de familie Six, een Amsterdamse patriciërsfamilie die vanaf hun komst connecties heeft met vele groten in de Amsterdamse en Nederlandse geschiedenis, bijvoorbeeld Vondel, Descartes, Spinoza, Nicolaes Tulp.

Mak bezocht het statige herenhuis van de familie Six aan de Amstel 218. In het monumentale pand bevindt zich een waardevolle kunstcollectie: portretten van Rembrandt, kostbare familiesnuisterijen, een enorme bibliotheek, dat alles in meer dan veertig kamers. Het huis had voor Mak iets betoverends. Dit inspireerde hem om uitgebreid te onderzoeken hoe deze familieleden leefden, maar ook hoe zij dachten en voelden. Hij bezocht regelmatig het omvangrijke familiearchief en kreeg daartoe inzage in duizenden brieven, documenten, krabbels en kattenbelletjes. De portretten aan de muren waren stille getuigen van Maks onderzoek. Daaruit reconstrueerde hij het leven van de familie die tot op heden het monumentale pand bewoont. Het resultaat van Maks speurtocht is méér dan alleen een familiegeschiedenis, het is ook de ‘grote’ geschiedenis van Nederland vanaf de zeventiende eeuw tot heden, met de familie Six als ‘kapstok’. De levens van Jan Six is in feite het verhaal van de aristocratie, van cultuur en politiek, van maatschappelijke ontwikkelingen, van het ongrijpbare begrip ‘tijdgeest’, van vele generaties.

Zaken waarover wij ons momenteel erg druk maken, zoals maatschappelijke ongelijkheid, elkaar baantjes toespelen, achterkamertjespolitiek, list en bedrog, waren ook in de zeventiende eeuw schering en inslag. Ook voor machthebbers uit het verleden geldt dat niets menselijks hen vreemd was. Geert Mak bezit de gave om de geschiedenis die soms ver weg lijkt, met zijn meeslepende schrijfstijl zeer dichtbij, zelfs tastbaar te maken. Hij verbindt heden en verleden  op een heel  natuurlijke manier met elkaar.



Geert Mak, (Vlaardingen, 1946) is jurist, journalist en schrijver. Hij doceerde van 1972-1975 Staats- en vreemdelingenrecht aan de Universiteit van Utrecht. Vanaf 1975 was hij redacteur van onder meer De Groene Amsterdammer, NRC Handelsblad en de VPRO-radio. Vanaf ca. 1990 is hij fulltime schrijver. Hij is actief in een groep journalisten en auteurs die het genre ‘literaire non-fictie’ nieuw leven wil inblazen.
Dit resulteert in een aantal boeken waarin Mak op een zeer aansprekende manier heden en verleden van onder andere de stad Amsterdam, Nederland, Europa, Rusland en de Verenigde Staten laat zien. Tijdens diverse reizen – in plaats en in tijd – verweeft Mak op een herkenbare manier heden en verleden in zijn veelgeprezen boeken, waaronder Hoe God verdween in Jorwerd (1992), De eeuw van mijn vader (1999), In Europa (2004) en Reizen zonder John (2012).
De levens van Jan Six is verschenen bij Uitgeverij Atlas Contact in Amsterdam/Antwerpen in 2016. Het boek telt 448 pagina’s, inclusief een uitgebreide verantwoording, een literatuuropgave en de stamboom van de familie Six.






Waardering:



Boekbespreking door Wies Groeneveld

email mij

Gepubliceerd: 31-03-2017