Welkom op Vlaardingenleest.nl, boekrecensie De Vergulde Hand - Bram Keizerwaard






De Vergulde Hand - Bram Keizerwaard





Relaas over het naoorlogse gevangenen- en bewaringskamp in Vlaardingen



Al tijdens het gedwongen verblijf van de regering in Londen tijdens de Tweede Wereldoorlog wordt het wettelijk kader vastgesteld over hoe moet worden omgegaan met collaborateurs als de bevrijding eenmaal een feit is.  Al snel wordt duidelijk dat niet kan worden gerekend op een goed algemeen openbaar bestuur. De reden is simpel: de vele belangrijke posten zijn jarenlang bezet door aanhangers van de NSB, en die zullen als eersten worden opgepakt.
Er wordt een schatting gemaakt van het aantal personen, en omdat gerekend wordt op enkele honderdduizenden, moeten er ‘bewaringskampen’  komen.  De term bewaring in plaats van hechtenis heeft een puur juridische achtergrond, en zegt niets over de feitelijke omstandigheden. In beide situaties worden grote groepen mensen opgesloten in afwachting van een proces.
Kort na de bevrijding blijkt dat er in totaal 130 kampen nodig zijn om de stroom gevangenen onder te brengen. In Vlaardingen komt een kamp dat zo’n vijfhonderd mensen kan herbergen.  Uiteindelijk gaat het om 495 mannen en zeven vrouwen die op bijltjesdag worden opgepakt en in De Vergulde Hand worden opgesloten. De auteur beschrijft aan de hand van vele getuigenissen hoe verwarrend en chaotisch de situatie is tijdens deze zuiveringsactie.
  De eerste signalen dat gevangenen in de kampen worden vernederd dateren van eind 1945, maar pas in 1949, na het instellen van een Parlementaire Enquête, wordt duidelijk dat de gedetineerden vaak slecht worden behandeld. En dat geldt ook voor het kamp in Vlaardingen. Er is sprake van schijnexecuties,  persoonlijke wraakacties, maar ook het overlijden van negen personen,  slachtoffers van schietgrage bewakers, geeft aan dat de omstandigheden in De Vergulde Hand zorgwekkend waren.  Getuigenissen en andere bronnen leiden tot die conclusie. De gedetineerden hebben het niet makkelijk gehad, daar kunnen wij de ogen niet voor sluiten. Het kamp is een integraal onderdeel van de Vlaardingse geschiedenis, en daarom is het goed dat we nu weten wat zich daar heeft afgespeeld. Of een vergelijking kan worden gemaakt met Abu Ghraib en andere strafkampen, dat moet iedereen maar voor zichzelf beoordelen.



Het 38 ste jaarboek van de Historische Vereniging Vlaardingen bevat naast het verhaal van Bram Keizerwaard onder meer ook een relaas van Piet Heinsbroek over wat is opgegraven in de Grote Kerk en over vergelijkbare vondsten in Zuid-Holland. Leden van de vereniging ontvangen het jaarboek gratis, voor niet-leden is het voor € 18,50 te koop bij de plaatselijke boekhandel en bij de vereniging.

Bram Keizerwaard (61) is directeur van het Groen van Prinstererlyceum in Vlaardingen en heeft geschiedenis gestudeerd.










Waardering:



Boekbespreking door Chiel Harte

email mij

Gepubliceerd: 19-12-2014